Dit maal een verhaal uit mijn praktijk over een volwassen man. Over hoe hij de vernieuwde versie van zichzelf begint te worden.

Sjoerd is 26 jaar en is vastgelopen is zijn leven. Op zijn zestiende is bij hem de diagnose ADD gesteld. Hij kreeg het gevoel zonder enig handvat het leven weer ingestuurd te worden. Vóór de diagnose had Sjoerd al vaak het gevoel niet goed genoeg te zijn en altijd de onruststoker te zijn. Het zelfvertrouwen en zelfbeeld zijn gaandeweg flink beschadigd geraakt. Na de diagnose kreeg Sjoerd het gevoel dat hij alleen nog maar tegen muren opliep en deed hij de ene na de andere negatieve ervaring op. Het vertrouwen in zichzelf, de omgeving en het leven raakte hij kwijt. Sjoerd belandde aan lager wal. Zijn leven was gestrand op een zijspoor.

Bij aanvang van de therapie zie ik een vermoeide jongeman met een grauwe kleur en flinke wallen onder zijn ogen. Hij ziet er wat onverzorgd uit. Zijn dagen bestaan uit gamen op zijn kamer (Sjoerd woont bij zijn ouders), blowen en slapen. Zijn dag-, en nachtritme is verstoord, hij heeft geen dagelijkse doelen, laat staan doelen voor de langere termijn. Een gebrek aan buitenlucht en gezond eten maken het plaatje van lusteloosheid compleet.

Werk aan de winkel! Het einddoel van de therapie is dat Sjoerd zover is dat hij weer aan het werk kan. Een baan gaat zoeken, zichzelf kan onderhouden en zelfstandig kan wonen. Maar voor we daar zijn, zijn er flink wat obstakels op te ruimen, een zelfbeeld te herstellen, zelfvertrouwen op te bouwen.

Dit gaat niet zonder horten en stoten. Sjoerd is gewend weg te lopen van lastige situaties. ” Wat ik negeer, bestaat ook niet” denkt hij. Dat heeft hem in het verleden ‘ geholpen’ omdat hij zo lastige dingen kon ontwijken. Maar het heeft hem nog meer tegengewerkt, want lastige dingen gaan nu eenmaal niet weg door ze te negeren. Het jaagt mensen tegen je in het harnas en je verliest er vertrouwen van anderen mee. Rondom afspraken over de therapie probeerde Sjoerd deze strategie ook toe te passen. Ik had als therapeut de keuze om het er dan maar bij te laten zitten. Maar dan zou ik doen waar Sjoerd al zo vaak tegenaan gelopen is: hem bewijzen dat de wereld het af laat weten. (Selffulfilling prophecy heet dit in vakjargon) Aangezien Sjoerd daar niet mee geholpen is, ga ik me daar dus niet schuldig aan maken. Ik blijf Sjoerd nabellen en hem aanspreken op zijn verantwoordelijkheid, zonder te be- of veroordelen. Sjoerd begint te ervaren dat er geen man overboord is als hij me eens afbelt, mits hij dit op tijd doet.  Dat hij niet meer wegloopt maar de situatie met mij aangaat is de eerste winst. 

Samen met Sjoerd ga ik onderzoeken: wat is ADD en vooral: Wat doet ADD met jou? Waar loop jij tegen aan? Wat heb jij nodig om te kunnen functioneren? Een belangrijke eyeopener voor Sjoerd. Hij beseft nu dat sommige dingen buiten zijn macht liggen en er geen sprake van onwil maar onkunde is. Dat dit geen excuus is om je achter te verschuilen, maar een opening om dingen te leren die in het verleden zijn blijven liggen. Er is duidelijke opluchting merkbaar bij Sjoerd. Eindelijk begrijpt hij beter wat er gebeurt in zijn hoofd.

We bespreken zijn verleden waarin hij aan lager wal raakte. Sjoerd neemt zich erg kwalijk dat hij anderen heeft gekwetst en verkeerde keuzes heeft gemaakt. Het valt niet te ontkennen dat zijn keuzes allesbehalve verstandig waren en dat hij er veel leed mee berokkend heeft. Toch laat ik Sjoerd ook zien welke positieve kanten deze periode had. Welke kwaliteiten hij bij zichzelf heeft aangeboord om uit die situatie te stappen. Hoeveel kracht en doorzettingsvermogen dit vraagt van een persoon. En wat deze periode hem heeft geleerd over zichzelf en zijn omgeving.  Ook hierin is grote opluchting zichtbaar. Het veranderen van betekenis aan deze zwarte periode haalt de scherpe kanten van de hele situatie.

We onderzoeken samen de emoties van Sjoerd. Hij is niet gewend te praten over of überhaupt na te denken over gevoelens. We houden het bij de basis-emoties: bang, boos, blij, bedroefd. Hoe herken je deze gevoelens bij jezelf? Waar in je lijf merk je deze emoties? Welke fysieke signalen krijg je als je je zo voelt? Welke situaties maken dat je je zo voelt? Hoe reageer je als je je zo voelt? Sjoerd vindt het maar lastige vragen. Het dwingt hem naar zichzelf te kijken, na te denken over hoe hij dat ervaart. En toch vliegt het uur om, omdat er zoveel los komt. Hij geeft eerlijk toe: “soms zie ik er tegenop om te komen. Moet ik weer over mezelf nadenken. Maar achteraf voel ik me steeds opgelucht”.

Omdat Sjoerd een stok achter de deur nodig heeft nodigen we zijn ouders uit bij een sessie. Vader kan helaas niet, maar moeder is er wel. We bespreken met haar wat we tot dan toe gedaan hebben en hoe hard Sjoerd werkt. Het zijn kleine stapjes voorwaarts, soms een stapje terug. Maar samen vormen ze één grote stap naar voren. Dat herkent moeder ook van wat ze thuis bemerkt. We maken samen een plan van aanpak om te zorgen dat Sjoerds dagen meer betekenis krijgen en er een beter dag-, en nachtritme komt. Moeder heeft hierin een belangrijke taak om Sjoerd te motiveren wanneer hij dreigt te vervallen in oud gedrag. Ik leg moeder uit hoe belangrijk het is om een vaste planning te maken, omdat dit Sjoerd houvast kan bieden en hoe belangrijk haar steun en motivatie zijn voor Sjoerd. Het gesprek eindigt ermee dat Sjoerd eigenlijk wel heel benieuwd is waar zijn interesses liggen op werk gebied! Verrassend, voor zowel moeder als mij en ik denk stiekem ook voor Sjoerd zelf. De eerste blik op de toekomst……Daar gaan we mee werken!

Namen en enkele gegevens in dit blog zijn uiteraard om privacyredenen gefingeerd. 

 

 

 

 

 

 

Social Share Buttons and Icons powered by Ultimatelysocial